บดินทร์ ศักดาเยี่ยงยงค์ : เรื่อง/ภาพ

เศษหนังฟอกที่เหลือจากร้านทำเบาะรถยนต์นั้น สามารถนำมาประยุกต์ประดิษฐ์เป็นสินค้าได้หลากหลาย อยู่ที่ไอเดียของเต่ละคน ซึ่งก็เป็นการเพิ่มมูลค่าจากของเหลือใช้ สร้างรายได้ให้กับผู้มีความคิดสร้างสรรค์ได้เป็นอย่างดี เหมือนอย่างผู้ที่คิดนำเศษหนังเหลือ ๆ มาทำ ‘กระเป๋าหนัง” เป็นงาน ‘แฮนด์เมด”ที่นำเศษหนังมาประยุกต์ มาทำรายได้เสริมเข้ากระเป๋าได้เป็นอย่างดี เป็นอีกอาชีพหนึ่ง เป็นอีกหนึ่ง ‘ช่องทางทำกิน” ที่น่าสนใจ.

“ศิริลักษณ์ เกตุอินทร์” เจ้าของผลงานการนำเศษหนังมาตัดเย็บเป็นกระเปา เล่าว่า เรียนจบมาทางด้านศิลปะ เรียนเกี่ยวกับศิลปะไทยการวาดภาพไทย ๆ จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี คลอง 6 หลังจากที่จบมาก็ทำงานด้านนี้โดยตรง คือรับวาดภาพจิตรกรรมตามโบสถ์ของวัดต่างจังหวัด

สำหรับงานเย็บกระเป๋าหนังนั้นเป็นงานที่ทำเป็นงานอดิเรก ทำเป็นอาชีพชพเสริมมาได้ 1-2 ปี เริ่มจากการเห็นเพื่อนนำหนังมาเย็บเป็นกระเป๋าใช้ ก็เกิดความชอบ เพราะชอบงานหนังเป็นส่วนตัวอยู่แล้ว จึงเกิดความคิดที่จะทำดูบ้าง

“สมัยเรียนก็จะเย็บกระเป๋าผ้าใช้เองอยู่แล้ว จึงพอจะมีพื้นฐานการเย็บอยู่บ้าง คิดว่าน่าจะทำได้ไม่ยาก จึงเริ่มศึกษาและทดลองทำ แรก ๆ ก็ศึกษาจากเพื่อนและนำมาประยุกต์ทำเอง เริ่มจากทำชิ้นงานที่ทำไม่ยากก่อน ก็คือเย็บกระเป๋าสตางค์ เพราะเป็นงานที่ทำไม่ยาก จากนั้นก็เริ่มเย็บเป็นกระเป๋าสะพาย รูปแบบทรงกระเป๋านั้นเราก็ออกแบบเอง หรือดูจากอินเทอร์เน็ต แล้วนำมาประยุกต์ทำเอง ซึ่งหลังจากที่ทำแล้วไปฝากเพื่อนขายก็ได้รับการตอบรับจากลูกค้าดีพอสมควร จึงยึดทำเป็นอาชีพเสริมสร้างรายได้มาตลอด

หนังที่นำมาใช้ก็จะใช้เป็นเศษหนัง นำมาต่อกันแล้วนำมาตัดเย็บทำกระเป๋า เป็นคอนเซปต์ของเราด้วยที่ใช้เศษหนัง เพราะเป็นการนำเศษวัสดุเหลือใช้มาประยุกต์เป็นชิ้นงาน เป็นการสร้างมูลค่าให้กับวัสดุเหลือใช้” เจ้าของงานกล่าว

สำหรับหนังที่ใช้เย็บนั้น จะใช้หนังฟอกโดยรับซื้อเศษหนังที่เหลือจากร้านทำเบาะรถยนต์ ซึ่งจะเป็นวัสดุที่มีราคาไม่แพง และที่ใช้หนังฟอกนั้นก็เพราะเป็นหนังที่นิ่ม เย็บง่าย

วัสดุอุปกรณ์ในการทำหลัก ๆ ก็มี. เศษหนังฟอก, ตัวตอกนำรู, เชือกเทียน, ตัวเจาะรู, เข็มเย็บ (เข็มไหมพรม), กระดุม (สำหรับทำที่ติด), กระดาษกาวสองหน้าชนิดบาง, ผ้า, ห่วงเหล็ก, กรรไกร, กระดาษ, ดินสอ

เป็นต้น

ขั้นตอนการทำ. เริ่มจากการออกแบบทรงกระเปาที่ต้องการจะทำ แล้วก็ทำแพตเทิร์นขึ้นมาก่อน โดยทำการวาดแบบที่ต้องการลงบนกระดาษ เมื่อวาดแบบเรียบร้อยก็ตัดกระดาษตามแบบที่วาดไว้ ก็จะได้แพตเทิร์นทรงกระเปาไไจากนั้นก็มาถึงอีกหนึ่งขั้นตอนคือ การทำเศษหนังที่รับซื้อมาจากร้านทำเบาะรถยนต์ให้เป็นหนังผืนใหญ่พอที่จะนำมาตัดเป็นกระเปา ซึ่งจะใช้วิธี

การติด-ต่อเศษหนัง ทำการเลือกสีตามที่ต้องการ ซึ่งสีของหนังที่ต่อกันจะต้องดูให้สีกลมกลืนเข้ากันด้วย เมื่อคัดเลือกเศษหนังได้จำนวนหนึ่ง ก็นำมาต่อกัน โดยการนำเศษหนังแต่ละชิ้นมาวางทับซ้อนกันประมาณ 1 เซนติเมตร ยึดติดกันด้วยกาวสองหน้า ทำต่อไปเรื่อย ๆ จนได้หนังแผ่นใหญ่พอที่จะนำมาทำกระเป๋า แล้วก็ใช้เชือกเทียนเย็บตามรอยต่อให้แน่นหนาอีกทีหนึ่ง ก่อน

ใช้เชือกเทียนเย็บนั้นเราจะต้องใช้ตัวตอกนำรูตอกนำก่อน เวลาเย็บก็จะเย็บง่ายขึ้น

หลังจากที่ทำการต่อหนังและเย็บยึดติดเรียบร้อย ก็นำแพตเทิร์นที่เตรียมไว้มาทาบและวาดแบบลงบนหนัง จากนั้นก็ใช้กรรไกรตัดตามแบบ เวลาตัดแบบให้ตัดเผื่อไว้สำหรับเย็บประมาณ 1 เซนติเมตร ให้ตัดตามแบบจำนวน

2 ชิ้น จากนั้นก็นำแพตเทิร์นวางบนผ้าแล้วตัดตามแบบอีก 2 ชิ้น ไว้สำหรับรองด้านในกระเป๋า

เมื่อตัดหนังและผ้าตามแบบที่ต้องการแล้ว ก็ทำการติดผ้าลงบนแผ่นหนังด้านในทั้ง 2 ชิ้น วิธีติดก็คือ นำแผ่นหนังมาติดกระดาษกาวสองหน้าลงตามขอบด้านในของแผ่นหนัง จากนั้นก็นำผ้ามาวางทับติดให้แน่น หลังจากติดผ้ากับหนังแล้วก็มาถึงขั้นตอนการเย็บเป็นกระเป๋า ให้นำแบบหนังทั้ง 2 ชิ้น มาประกบกันโดยให้ด้านหน้าของแผ่นหนังติดกัน จากนั้นก็ใช้ตัวตอกนำรูตอกให้รอบ แล้วทำการเย็บติดกันด้วยเชือกเทียน ด้วยวิธีการเย็บแบบด้นถอยหลัง เย็บจนรอบ

แล้วก็ทำการกลับด้านในออกมา ก็จะได้เป็นรูปทรงกระเป๋าตามต้องการจากนั้นก็ทำฝาปิดกระเป๋า ก็ออกแบบได้ตามต้องการ จะเป็นแบบสี่เหลี่ยม สามเหลี่ยม ครึ่งวงกลม ก็แล้วแต่ เมื่อตัดฝากระเป๋าได้แล้วก็เย็บติดไว้ตรงขอบด้านบนที่เป็นด้านหลังของกระเป๋า เมื่อเย็บเรียบร้อยก็ทดลองพับปิด

ลงมา แล้วทำการวัดระยะมาร์กจุดที่จะติดกระดุม จะเป็นแบบกระดุมติดหรือกระดุมแม่เหล็กก็ได้ ทำการเจาะติดกระดุมเรียบร้อย ขั้นต่อไปเป็นการติดสายสะพาย โดยนำเศษหนังมาตัดเป็นเส้นยาว แต่เนื่องจากเป็นเศษหนังบางครั้งความยาวไม่พอ ก็จะใช้วิธีการนำห่วงมาเป็นตัวต่อเชื่อม ก็คือการนำสายหนังคล้องในห่วงแล้วตอกด้วยตาไก่ยึด แล้วใช้หนังอีกเส้นต่อแบบเดียวกันอีกด้านหนึ่งของห่วง เมื่อได้ความยาวตามที่ต้องการก็ติดตัวสำหรับไว้ร่นสายเข้าไป แล้วก็นำไปเย็บติดกับกระเป๋าให้เรียบร้อย เท่านี้ก็จะได้กระเป๋าสะพายตามที่ต้องการ ซึ่งกระเป๋าหนังของศิริลักษณ์นั้นมีอยู่หลายแบบ ทั้งกระเป๋าสะพาย กระเป๋าสตางค์ ที่ห้อยคอรูปการ์ตูนใส่เศษเหรียญ ราคาขายก็ 39-500 บาท ขึ้นอยู่ที่รูปแบบและไซซ์กระเป๋า

สำหรับผู้ที่สนใจ ‘กระเป๋าหนังแฮนด์เมด” ของศิริลักษณ์ สามารถไปดูชิ้นงานกันได้ที่ตลาดนัดจตุจักร 2 มีนบุรี หรือจะสั่งออร์เดอร์ไปขายต่อเป็นอีกรูปแบบ ‘ช่องทางทำกิน” ก็สอบถามได้ที่ โทร. 08-1070-2767, 08-6873-5628.