บ่อยครั้งที่เราจะเห็นว่าเส้นใยเล็กๆ บางๆ แทบจะมองไม่เห็นของแมงมุมนั้น แข็งแรงจนสามารถดักจับแมลงต่างๆ ที่บินชนได้ โดยที่เส้นใยไม่ได้ขาดแต่อย่างใด นั่นย่อมแสดงให้เห็นว่าเส้นใยแมงมุมเส้นเล็กๆ ที่มีขนาดเล็กกว่าเส้นผมของมนุษย์กว่า 10 เท่านั้นมีความมหัศจรรย์ขนาดไหน

เพราะความมหัศจรรย์นี้เองที่ทำให้นักวิจัยต่างก็หันมาให้ความสนใจศึกษาเส้นใยแมงมุมอย่างกว้างขวาง เพื่อหวังจะนำเอาผลการศึกษาที่ได้ไปใช้ประโยชน์ในภายภาคหน้าต่อไป

ภาควิชาวิศวกรรมและสิ่งทอ คณะวิศวกรรม ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ก็เป็นอีกที่หนึ่งที่นักวิจัยต่างก็ให้ความสนใจศึกษาเกี่ยวกับความมหัศจรรย์นี้ โดยความร่วมมือของ อ.สมนึก สังข์หนู และ อ.ปิยนุช จริงจิตร

ผู้วิจัยได้เปิดเผยว่า มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณสมบัติและลักษณะทางกายภาพของใยแมงมุมพันธุ์ Nephila โดยเก็บตัวอย่างจากพื้นที่ภาคใต้ของไทยจาก 2 แหล่ง คือ การดึงเส้นใยจากแมงมุม และการเก็บเส้นใยที่มีอยู่แล้ว เส้นใยทั้ง 2 แหล่งเป็นเส้นใยชนิดที่เรียกว่า Dragline ซึ่งเป็นเส้นใยที่แมงมุมใช้ปล่อยตัวจากที่สูง และใช้เป็นใยวงนอกสุดกับเป็นเส้นใยโครงที่แผ่จากจุดศูนย์กลางใยในการดักจับเหยื่อ ซึ่งเป็นเส้นใยที่แข็งแรงมาก

โดยทีมวิจัยได้ทำการทดสอบ RTIR, DSC, TGA ทดสอบดูภาพตัดขวาง ภาพตัดตามยาว การไหม้ เบอร์ของเส้นใย และทดสอบการทนแรงดึง พบว่าเส้นใยแมงมุมมีส่วนประกอบหลักเป็น Spider Fibroin และยังไม่หลอมละลายด้วยความร้อนอีกด้วย ลักษณะการตัดขวางของเส้นใยแมงมุมสัมพันธ์ Nephila เป็นวงกลม และภาพตามยาวเป็นทรงกระบอกผิวเรียบ เส้นใยมีสีเหลือง โปร่งแสง ขนาดความโตของเส้นใยที่ดึงจากตัวแมงมุมประมาณ 4.66-5.00 ไมครอน ส่วนเส้นใยที่เก็บจากตาข่ายประมาณ 7.99-10.00 ไมครอน

ในการเผาพบว่า เมื่อจ่อเส้นใยใกล้เปลวไฟ เส้นใยจะม้วนหนีเปลวไฟ แต่เมื่อเผาไฟ เส้นใยโดนเผาไหม้ทันที มีควันสีขาว และเมื่อนำออกมาจากเปลวไฟที่ติดก็จะดับลงไปเอง กลิ่นไหม้คล้ายขนนกไหม้ไฟ ขี้เถ้าเป็นเม็ดสีดำ เปราะป่นเป็นผงได้

เมื่อนำเบอร์เส้นใยที่ดึงจากตัวแมงมุมในระ บบเท็กซ์มีค่าเฉลี่ย 0.42 tex (3.78 Denier) ส่วนเบอร์ของเส้นใยที่เก็บจากตาข่ายในระบบเท็กซ์มีค่าเฉลี่ย 0.81 tex (7.29 Denier)

เส้นใยที่เก็บจากตาข่ายมีค่า Tenacity เท่ากับ 18.80 cn/tex มีการยืดตัวเฉลี่ยที่จุดขาดร้อยละ 18.2 ในขณะที่เส้นใยที่เก็บจากตาข่าย Tenacity เท่ากับ 10.15 cn/tex มีการยืดหยุ่นตัวเฉลี่ยที่จุดขาดร้อยละ 35.19

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าเส้นใยแมงมุมจะมีคุณ สมบัติแข็งแรงและเอื้อต่อการนำไปใช้ในวงการสิ่งทอ แต่ความเป็นไปได้ที่จะนำมาใช้ในวงการอุตสาห กรรมอาจมีปัญหา เพราะเราไม่สามารถเพาะเลี้ยงแมงมุมเองได้ แต่การวิจัยก็น่าจะเป็นประโยชน์ในการศึกษาเพื่อพัฒนาเส้นใยชนิดอื่นๆ มาทดแทนเส้นใยแมงมุมต่อไป ซึ่งก็มีบ้างแล้วคือ เส้นใยแมงมุมสังเคราะห์ของหน่วยงานกองทัพสหรัฐอเมริกา และหวังอย่างยิ่งว่าประเทศไทยจะมีการพัฒนาและผลิตเส้นใยที่เทียบเคียงใยแมงมุมขึ้นมาใช้เองได้บ้าง.

Spider web studied, aiming at use in Textile industry

Often, we have seen the tinny fiber of spider is so strong that it can capture the crashing insects without any damage. This can show that the tinny fiber, smaller than human hair for 10 times, has its amazing hardiness. In this point, many researchers are interested in studying about the spider’ fiber aiming that the results can be used in the future.

The Department of Textile Engineering, the Faculty of Engineering, Rajamangala University of Technology Thanyaburi (RMUTT) is one of many interested organizations. The researchers, Dr. Somnuk Sungnoo and Ajan Piyanut Jingjit, researching on the fiber of spider, said that this research has focused on studying about the properties of the spider fiber, Nephila, by correcting data from the Southern region of Thailand. The study has emphasized on pulling the fiber directly from the spiders and gathering from the existing one, called “Dragline”. The spider has used the dragline to carry itself from high position and it to capture the other insects.

The researcher team has used many methodological tools to examine the spider fibers, RTIR, DSC, TGA, cross-sectioned test, long – sectioned test, combustion test, size of fiber, tensile strength test. As the results, it is found that the spider fiber mainly consists with spider fibroin and resistance to the heat. The physical appearance of Nephila is cycle (cross-sectioned test) and flat cylinder (long – sectioned test). The web has got transparently yellow color and its size is about 4.66-5.00 micron (directly from the spider) and 7.99-10.00 micron (from the existing web).

From the combustion test, the fiber rolls to escape the flame. If the fiber directly contacts with fire, it will release white smoke. After stopping firing the fiber, the fire will be off by itself. Its smell seems like burnt bird hairs and its ash gathered as cob and became dust.

The web from the spider has averagely 0.42 tex (3.78 Denier) and from the existing web has 0.81 tex (7.29 Denier).

The web corrected from the spider has tenacity equal to18.80 cn/tex and average elongation at 18.2 per cent, meanwhile, the web corrected from the existing web has tenacity equal to 10.15 cn/tex and average elongation at 35.19 per cent.

Even through the spider web has a crucial properties to textile study, there is rare possibility to use it in the industry because it is unable to raise the spiders. However, this study will benefit to further textile development replacing the fiber from the spider. There is some study in USA army now researching about the synthetic spider fiber. We really hope that Thailand will also develop the similar fiber to the spider for domestic use, said researcher team from RMUTT.

Translated by Mr. Suraporn Onputtha